หน้าฝนซัพพลายชีวมวลเปลี่ยนยังไง และวางแผนสต๊อกอย่างไร

โรงงานที่วางแผนสต๊อกเชื้อเพลิงจากตัวเลขหน้าแล้ง มักเจอปัญหาเดียวกันทุกปีเมื่อเข้าหน้าฝน คือใช้เชื้อเพลิงมากขึ้นเพื่อไอน้ำเท่าเดิม

ภาพประกอบ: Halanna Halila บน Unsplash

สามอย่างที่เปลี่ยนเมื่อฝนมา

ความชื้นวัตถุดิบสูงขึ้น ไม้ที่โค่นและกองในแปลงช่วงฝนดูดความชื้นกลับ ค่าความร้อนต่อกิโลกรัมจึงลดลง

รถเข้าแปลงยากขึ้น ถนนดินในสวนยางเป็นโคลน การขนไม้ออกช้าลงและบางแปลงเข้าไม่ได้เลยเป็นช่วง ๆ

กองเชื้อเพลิงที่โรงงานก็ชื้นตาม ถ้าลานกองไม่มีหลังคาหรือระบายน้ำไม่ดี ของที่รับมาแห้งก็กลับชื้นได้

ผลที่ตามมาในทางปฏิบัติ

ความชื้นที่สูงขึ้นหมายถึง ต้องป้อนเชื้อเพลิงมากขึ้นเพื่อไอน้ำเท่าเดิม ถ้าคิดงบจากน้ำหนักอย่างเดียวโดยไม่ปรับตามค่าความร้อน งบจะบานปลาย ตัวอย่างจากตัวเลขอ้างอิง การใช้ชิ้นไม้แทนถ่านหิน 1 ตัน ต้องใช้ชิ้นไม้ราว 2.14 ตันที่ความชื้น 30% แต่ราว 2.89 ตันที่ความชื้น 45%

และเพราะความชื้นแกว่งมากกว่าปกติ คนคุมเตาต้องปรับบ่อยขึ้น อุณหภูมิจึงไม่นิ่งเท่าหน้าแล้ง

วางแผนอย่างไร

เพิ่มสต๊อกก่อนเข้าฤดู ถ้าปกติเก็บพอใช้ 7 วัน ช่วงฝนควรเผื่อเป็น 10–14 วัน เพื่อรองรับช่วงที่รถเข้าแปลงไม่ได้ นี่เป็นแนวทางแนะนำ ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว ปรับตามแปลงและเส้นทางของคุณ

ปรับพื้นที่กอง ยกพื้นให้ระบายน้ำ ถ้าทำหลังคาคลุมได้จะช่วยได้มาก โดยเฉพาะกองที่จะใช้ภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์

เก็บตามลำดับ ใช้ของที่รับมาก่อนก่อน อย่าให้กองเก่าค้างอยู่ก้นลานจนผุ

คุยเรื่องสเปคตามฤดูกับซัพพลายเออร์ ซัพพลายเออร์ที่ตรงไปตรงมาจะบอกล่วงหน้าว่าช่วงไหนความชื้นจะสูงขึ้น ไม่ใช่ส่งมาแล้วให้คุณไปเจอเอง

พิจารณาผสมไม้อัดเม็ด ถ้าเตารองรับ เป็นทางเลือกหนึ่งคือผสมไม้อัดเม็ดในช่วงฝนเพื่อดึงความชื้นเฉลี่ยลง แล้วกลับมาใช้ชิ้นไม้สับล้วนในหน้าแล้ง ลองเทียบต้นทุนต่อหน่วยความร้อนด้วยใบเสนอราคาจริงก่อน

สิ่งที่ควรอยู่ในสัญญา

• ช่วงความชื้นที่ยอมรับได้ แยกตามฤดู ถ้าเป็นไปได้
• เงื่อนไขเมื่อความชื้นเกินที่ตกลง
• ปริมาณขั้นต่ำที่รับประกันต่อเดือนในช่วงฝน
• วิธีชั่งและจุดที่ชั่ง

ข้อสุดท้ายสำคัญขึ้นในหน้าฝน เพราะน้ำหนักที่ชั่งได้รวมน้ำที่ติดมาด้วย

ถามเราได้ตรง ๆ

เราผลิตที่ตรังและรู้ว่าซัพพลายในพื้นที่เปลี่ยนอย่างไรตามฤดู ถ้ากำลังวางแผนสต๊อกปีหน้า โทรมาคุยได้ว่าช่วงไหนควรเผื่อเท่าไร 092-392-2292

ที่มาของข้อมูล

• Kofman, COFORD Connects HT21 (2010)
• FAO (Krajnc), Wood Fuels Handbook (2015)