เวลาพูดถึง PM2.5 คนมักนึกถึงภาคเหนือกับการเผาไร่ แต่ภาคใต้ก็มีแหล่งฝุ่นของตัวเอง และส่วนหนึ่งมาจากการเผาที่แทบไม่มีใครพูดถึง

PM2.5 ภาคใต้กับการเผาในแปลง เรื่องที่คนนอกวงการควรรู้

ภาพประกอบ: Nick van den Berg บน Unsplash

การเผาที่เกิดขึ้นทุกปีในสวนยาง

ต้นยางพาราให้น้ำยางคุ้มค่าราว 20–25 ปี ครบรอบแล้วต้องโค่นปลูกใหม่ ในการโค่นแต่ละครั้ง สิ่งที่เหลือในแปลงไม่ใช่แค่ท่อนไม้ แต่มีตอ ราก กิ่ง และใบ

วิธีจัดการที่ง่ายและถูกที่สุดคือกองแล้วจุดไฟ

การเผาแบบนี้ไม่มีการควบคุมอากาศ เผาไหม้ไม่สมบูรณ์ และปล่อยฝุ่นละเอียดออกมามากกว่าการเผาในเตาที่ออกแบบมาโดยเฉพาะหลายเท่า

ด้วยพื้นที่ปลูกยาง 13.6 ล้านไร่ในภาคใต้ และรอบโค่นที่เกิดขึ้นตลอด ปริมาณรวมจึงไม่ใช่เรื่องเล็ก

ทำไมเกษตรกรถึงเผา

ไม่ใช่เพราะไม่รู้ แต่เพราะเป็นทางเลือกที่มีอยู่

ต้องกำจัดตออยู่แล้ว ตอที่ทิ้งไว้เป็นแหล่งสะสมโรครากขาวที่จะลามไปยังต้นที่ปลูกใหม่ ปล่อยไว้ไม่ได้

การขนออกมีต้นทุน ถ้าไม่มีใครรับซื้อ หรือปริมาณน้อยเกินกว่าจะคุ้มค่ารถ การเผาคือทางที่เหลืออยู่

เวลาบีบ ต้องเคลียร์แปลงให้ทันรอบปลูกใหม่

การบอกให้ "เลิกเผา" โดยไม่มีทางเลือกอื่นจึงไม่ได้ผล ต้องมีคนรับซื้อและมีระบบขนที่คุ้ม

ตอและรากที่ต้องขุดออกอยู่แล้ว สามารถขายเป็นวัตถุดิบเชื้อเพลิงชีวมวลได้ เนื้อไม้ส่วนนี้แน่นและให้ความร้อนดี

เมื่อเข้าสู่เตาอุตสาหกรรมที่มีระบบควบคุมการเผาไหม้และระบบดักฝุ่น การปล่อยฝุ่นต่อปริมาณไม้ที่เผาต่ำกว่าการเผากลางแจ้งมาก

และได้งานกลับมา เผาในแปลงได้ควัน เผาในเตาได้ไอน้ำหรือไฟฟ้าที่ไปทดแทนถ่านหิน

ไม่ใช่ทุกแปลงที่คุ้มจะขน ถ้าสวนอยู่ไกลจากโรงงานมาก หรือปริมาณน้อยเกินกว่าจะจัดรถเต็มเที่ยว ต้นทุนขนจะกินจนไม่เหลือ

การรวมกลุ่มกับแปลงข้างเคียงที่โค่นช่วงเดียวกันช่วยได้ เพราะทำให้ปริมาณถึงระดับที่จัดรถคุ้ม

และแม้เผาในเตาก็ยังปล่อยฝุ่นและ NOx อยู่ ไม่ใช่ศูนย์ แต่ต่ำกว่าการเผากลางแจ้งอย่างมีนัยสำคัญ

เจ้าของสวน ถามหาผู้รับซื้อในพื้นที่ก่อนตัดสินใจเผา อ่านวิธีเตรียมที่คู่มือขายตอและราก

โรงงาน ที่ใช้ชีวมวลจากแหล่งนี้ กำลังดึงของออกจากกองไฟไปพร้อมกับลดการใช้ฟอสซิล

คนทั่วไป เข้าใจว่าปัญหานี้ไม่ได้แก้ด้วยการห้าม แต่แก้ด้วยการทำให้ของที่ต้องกำจัดมีมูลค่า

เราตั้งโรงงานที่ตรังและรับไม้ยางพาราจากสวนในพื้นที่ ถ้ากำลังจะโค่นและอยากรู้ว่าคุ้มไหม โทรมาถามได้ 092-392-2292