บิดาการยางพาราแห่งประเทศไทย: พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี

ยางพาราต้นแรกของไทยปลูกที่อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เมื่อราวปี พ.ศ. 2442 คนที่นำมาปลูกคือ พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี เจ้าเมืองตรัง และต้นนั้นยังมีชีวิตอยู่จนถึงทุกวันนี้

คนที่เริ่มต้นทุกอย่าง

ชื่อจีนของท่านคือ คอซิมบี๊ ณ ระนอง แปลว่า "ผู้มีจิตใจดีงาม" ในภาษาฮกเกี้ยน เกิดที่จังหวัดระนองเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2400 และพูดได้ถึง 9 ภาษา

ท่านได้รับการยกย่องเป็น "บิดาแห่งยางพาราไทย" ไม่ใช่เพราะเป็นคนแรกที่เห็นต้นยาง แต่เพราะเป็นคนที่ทำให้มันกลายเป็นเศรษฐกิจของภูมิภาค

เหตุผลที่นำยางเข้ามา ไม่ใช่วิสัยทัศน์เรื่องยาง

แรงจูงใจตอนนั้นเป็นเรื่องเฉพาะหน้า ราคาพริกไทยตกต่ำ ชาวบ้านเดือดร้อน ท่านจึงมองหาพืชอื่นให้ปลูกทดแทน ลองทั้งกาแฟและยางพารา

ยางพาราคือตัวที่ไปได้ ท่านนำเมล็ดจากมาเลเซียมาปลูกที่กันตังราวปี พ.ศ. 2442–2444 บางแหล่งระบุว่ามีการนำเข้ามาในสยามตั้งแต่ พ.ศ. 2433 ชาวบ้านเรียกต้นยางชุดแรกนี้ว่า "ต้นยางเทศา"

จากตรังสู่ทั้งประเทศ

หลังพ้นตำแหน่งเจ้าเมืองตรัง ท่านได้เลื่อนเป็นสมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลภูเก็ต ทำให้ผลักดันการปลูกยางได้กว้างขึ้น

การริเริ่มครั้งนั้นขยายไปทั่ว 14 จังหวัดภาคใต้ แล้วจึงไปภาคอื่น จนวันนี้ไทยเป็นผู้ผลิตยางพาราอันดับหนึ่งของโลก ปลูก 22.6 ล้านไร่ มีเกษตรกรกว่า 1.7 ล้านคน

ต้นยางต้นแรกที่กันตังยังยืนอยู่เป็นอนุสรณ์ ปี พ.ศ. 2558 มีอายุ 116 ปี

ทำไมเรื่องนี้ยังเกี่ยวกับเราวันนี้

เราตั้งโรงงานที่ตรัง จังหวัดเดียวกับที่ยางพาราต้นแรกลง และเราไม่ได้ใช้น้ำยาง แต่ใช้เนื้อไม้จากต้นที่หมดรอบกรีดแล้ว

หนึ่งร้อยกว่าปีก่อน ท่านเปลี่ยนพืชที่ไม่มีมูลค่าให้กลายเป็นรายได้ของภาคใต้ วันนี้ตอและรากที่เคยถูกเผาทิ้งในแปลงกำลังถูกเปลี่ยนเป็นเชื้อเพลิงด้วยเหตุผลเดียวกัน — ของที่มีอยู่แล้วแต่ยังไม่มีใครใช้ให้คุ้ม

อ่านต่อ: การเพิ่มมูลค่าตอและรากไม้ยางพารา